Lidl werkt aan een ambitieuze pilot: oneetbaar geworden voedsel wordt niet langer weggegooid als restafval, maar verwerkt tot veevoer. Een stap die bijdraagt aan een eerlijker en duurzamer voedselsysteem. De uitdaging zat niet in de technologie. Die zat bij de mensen die dagelijks met dat voedsel werken.
De mens als sleutelfactor
Afval scheiden klinkt vanzelfsprekend, totdat je voor een verwarrende prullenbak staat met een maaltijdsalade met kip in je hand. Wat doe je dan? Die twijfel, die fractie van een seconde, is precies waar fouten ontstaan. En fouten betekenen vervuilde reststromen, die de hele keten minder duurzaam maken.
Wij kregen van Lidl de vraag om een gedragsinterventie te ontwerpen die medewerkers helpt om snel en intuïtief de juiste keuze te maken. Dat vroeg om meer dan een duidelijk bordje. Het vroeg om inzicht in hoe mensen beslissingen nemen onder werkdruk, in een drukke supermarktomgeving, met wisselende producten in de hand.
Ontwerpen vanuit gedrag
Ons vertrekpunt was een gedragsprincipe dat we keer op keer zien werken: hoe minder mensen bewust hoeven na te denken, hoe minder fouten ze maken. Op de werkvloer zijn aandacht en energie namelijk schaarse middelen; een goed ontwerp neemt zoveel mogelijk cognitieve last weg.
We ontwikkelden een beslisboom die naadloos aansluit bij de manier waarop medewerkers al werken. De uiteindelijke versie oogt simpel, maar eenvoud is het resultaat van complexiteit doorzien en wegsnijden. De eerste versies waren uitgebreid en stap voor stap, in samenwerking met de mensen op de werkvloer, maakten we de boom korter, duidelijker en sneller te volgen. Elke onnodige stap minder, maakt de juiste keuze een stukje makkelijker.
Samen leren in de praktijk
Wat deze samenwerking bijzonder maakte, was de manier waarop Lidl het project benaderde. Er was begrip dat de voedseltransitie uiteindelijk staat of valt bij het duurzaam veranderen van menselijk gedrag. Dat vroeg om ruimte voor onderzoek, voor testen, voor het aanpassen van ontwerpen op basis van wat we leerden in de pilot.
Die houding maakte echte samenwerking mogelijk. We testten vroeg, leerden van wat niet werkte, en pasten aan. Het resultaat is een interventie die niet alleen logisch is op papier, maar ook werkt in de echte, rommelige context van een werkende supermarkt.
De pilot trof een snaar: op één dag berichtten NOS, NU.nl en het Financieele Dagblad erover. Dat bereik is mooi, maar het echte succes zit in wat er op de werkvloer gebeurt. Schonere reststromen, minder verspilling, medewerkers die de goede keuze kunnen maken zonder er lang over na te hoeven denken.
Duurzaamheid begint bij mensen
Deze samenwerking bevestigt iets wat we bij Ink Social Design steeds vaker zien: duurzame verandering begint zelden bij technologie. Ze begint bij de mensen die systemen gebruiken, bij de context waarin zij werken, en bij ontwerp dat aansluit op hun dagelijkse realiteit. Dat is precies de plek waar wij ons werk doen.
We zijn trots op wat we samen met Lidl hebben bereikt, en kijken uit naar de verdere uitrol van de pilot.
